อย่าเพิ่งตรวจเลือดหามะเร็ง หากยังไม่รู้สิ่งนี้

  การตรวจเลือด เพื่อหาว่าเราเป็นมะเร็งหรือไม่นั้น เป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนค่อนข้างมาก บ้างก็คิดว่าหากตรวจเจอแล้วต้องเป็นมะเร็ง หรือบางครั้งก็คิดว่า การตรวจไม่เจอ คือ ไม่เป็นมะเร็ง  ซึ่งบทความนี้เราจะมาทำความเข้าใจกันว่า การตรวจเลือดหามะเร็งนั้นคืออะไร และควรตรวจหรือไม่ ผลที่ได้น่าเชื่อถือได้ 

1. การตรวจหามะเร็ง คือ การตรวจหาสิ่งที่เราเรียกว่า tumor marker ซึ่ง tumor marker นี้ อาจมีอยู่ในร่างกายคนปกติอยู่แล้ว นั้นแปลว่า การตรวจเจอ tumor marker ไม่ได้จำเพราะว่า เราต้องเป็นมะเร็งแน่ๆ 
2. tumor marker ที่ผลิตจากอวัยวะ มีความแตกต่าง ดังนั้น tumor marker จะมีหลายชนิด ขึ้นกับอวัยวัที่สร้าง tumor marker นั้น
3. อย่างไรก็ตาม ถึงแม้การตรวจเจอ tumor marker จะไม่สามารถชี้ชัดได้ว่า เราต้องเป็นมะเร็งแน่ๆ แต่เป็นข้อมูลสำคัญที่จะพิจารณาร่วมกับประวัติและการตรวจวินิจฉัยอื่นๆ 
4. การตรวจพบ tumor marker ในระดับสูงเพียงอย่างเดียวโดยไม่ได้วินิจฉัยด้วยวิธีอื่นๆ ยังไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นมะเร็ง แต่หากตรวจติดตาม tumor marker อย่างต่อเนื่องเป็นระยะแล้วพบว่า ค่าtumor marker สูงขึ้นเรื่อยๆ อาจบ่งบอกได้ว่ามีโอกาสที่จะเป็นมะเร็ง   
5. หรือในกรณีที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งและรักษาแล้ว การตรวจ tumor marker หลังการรักษาไว้เป็นข้อมูลและตรวจติดตามอย่างต่อเนื่อง หากพบว่าค่า tumor marker กลับมาสูงขึ้นอีก อาจสงสัยโรคมะเร็งกลับมาใหม่ ซึ่งข้อมูลนี้เป็นปะโยชน์มากในการติดตามหลังการรักษา เพื่อการเฝ้าระวังการกลับมาเป็นซ้ำ   
6. การตรวจ tumor marker มีหลายวิธี รวมถึงมีหลายชุดตรวจ การใช้วิธีการ หรือ ชุดตรวจที่แตกต่างกัน อาจให้ผลที่แตกต่างกัน ดังนั้นการตรวจ tumor marker เพื่อติดตามผลระยะยาว ควรตรวจที่ห้องปฎิบัติการที่มีมาตรฐานเดียวกัน   
7. ในปัจจุบัน มีเพียงการตรวจ AFP (มะเร็งตับ)  และ PSA (มะเร็งต่อมลูกหมาก) เท่านั้น ที่เป็นการตรวจที่สามารถใช้คัดกรองโรคมะเร็งได้