SBRT ฉายรังสีเทคนิคขั้นสูง

“แม่นยำมาก”
“ใช้เวลารักษาน้อยลงมาก”
“ลดผลข้างเคียงได้อย่างมาก”
“อายุเยอะ ผ่าตัดมีความเสี่ยงสูง”
“ไม่ต้องผ่า ไม่ต้องนอนโรงพยาบาล”
“ก้อนเคลื่อนไหวก็ยังตามจับตำแหน่งของก้อนได้”
“มะเร็งก้อนเล็ก ผ่าไม่ได้ แต่ฉายรังสีรักษาให้หายได้”

การฉายรังสีร่วมพิกัด (Stereotactic body radiation หรือ SBRT)
เป็นการฉายรังสีเทคโนโลยีขั้นสูงของการรักษาโรคมะเร็งที่ได้ผลเหมือนการผ่าตัด
จึงเรียกว่า รังสีศัลยกรรม ผู้ป่วยจำนวนมากมายได้ประโยชน์จากการฉายรังสีศัลยกรรม เห็นผลการรักษาที่ดีและชัดเจนเป็นอย่างมาก

เบื้องหลังในการมอบความปลอดภัยและประโยชน์ในการรักษามาสู่คนไข้มะเร็งด้วยเทคนิคนี้ นอกจากจะต้องใช้เครื่องฉายรังสีสมัยใหม่ ยังต้องมีระบบภาพนำวิถี
เพื่อการระบุตำแหน่งของก้อนมะเร็งได้อย่างแม่นยำ และยังต้องประกอบด้วยทีมแพทย์ที่มีประสบการณ์ในการใช้เทคนิคขั้นสูงนี้อีกด้วย

SBRT จะนำรังสีพุ่งตรงไปยังเนื้อเยื่อกลุ่มเป้าอย่างแม่นยำ จึงลดโอกาสที่เนื้อเยื่อรอบๆ จะถูกทำลายให้น้อยที่สุด ก้อนมะเร็งจะรับรังสีปริมาณที่คำนวณแล้วอย่างแม่นยำเพื่อทำลายก้อนมะเร็งหายไป การฉายรังสีเพื่อรักษาด้วยเทคนิคนี้ จึงใช้เวลาน้อยลง ผลข้างเคียงลดลง และใช้ทดแทนการผ่าตัดได้ในบางกรณีเช่น ก้อนที่มีขนาดเล็ก ก้อนอยู่ในบริเวณที่มีความเสี่ยงสูงในการผ่าตัด ผู้ป่วยอายุมากที่มีความเสี่ยงสูงในการผ่าตัด

นอกจากนี้แล้ว ในขณะที่ก้อนเคลื่อนหว การฉายรังสีด้วยเทคนิค SBRT ก็ยังสามารถฉายรังสีไปยังก้อนมะเร็งขนาดเล็กที่เคลื่อนไหว ได้อย่างแม่นยำ เช่น
ก้อนมะเร็งที่เคลื่อนไหวตามจังหวะการหายใจของผู้ป่วยขณะที่กำลังฉายรังสี

อย่างไรก็ตาม การฉายรังสีด้วยเทคนิค SBRT ไม่สามารถใช้ได้กับทุกชนิดมะเร็ง หรือ ทุกระยะของมะเร็ง รังสีแพทย์ผู้ทำการรักษาจะเป็นผู้พิจารณาว่าใครจะได้รับ
ประโยชน์จากเทคนิคการรักษานี้ เมื่อแพทย์เห็นว่าโรคและระยะของมะเร็งเหมาะสมกับการฉายรังสีด้วยเทคนิคนี้ แพทย์จะทำการนัดเพื่อทำการจำลองการฉายรังสี
(Simulation) โดยจะทำการเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ เพื่อตรวจสอบตำแหน่งและขอบเขตที่แม่นยำของก้อน รวมถึงตรวจสอบการเคลื่อนไหวของก้อนมะเร็งที่
เคลื่อนไหวไปตามจังหวะของการหายใจหรือการขยับร่างกาย นักฟิสิกส์จะคำนวณปริมาณรังสีเพื่อให้ได้ปริมาณที่เหมาะสมที่สุดกับก้อนเนื้อ และในสัปดาห์ต่อมา
แพทย์จะนัดเข้ารับการฉายรังสีด้วยเทคนิค SBRT ซึ่งผู้ป่วยจะได้รับการจัดท่าเหมือนวันที่ทำการจำลอง (Simulation) การฉายรังสี เมื่อฉายรังสีเสร็จในแต่ละครั้ง
ผู้ป่วยสามารถกลับบ้านได้ ไม่ต้องนอนโรงพยาบาล และหลังการฉายรังสีจบ แพทย์จะนัดติดตามผลการรักษาเป็นระยะ

ผลข้างเคียงของการฉายรังสีด้วยเทคนิค SBRT ที่พบบ่อย ได้แก่ อ่อนเพลีย คลื่นไส้ อาเจียน ซึ่งแพทย์จะให้ข้อมูลกับคนไข้ถึงอาการข้างเคียงของการฉายรังสีสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย ด้วยความแม่นยำอย่างมาก รวมถึงความสามารถในการจับภาพเคลื่อนไหวได้อย่างแม่นยำ การฉายรังสีด้วยวิธีนี้จึงเหมาะสมกับก้อนขนาดเล็ก
หรือก้อนอยู่ในตำแหน่งที่มีความเสี่ยงสูงในการผ่าตัด เช่น
- มะเร็งหรือเนื้องอกสมอง
- มะเร็งปอดระยะเริ่มต้น
- มะเร็งปอดที่มีการกลับเป็นซ้ำ
- มะเร็งไต
- มะเร็งต่อมลูกหมาก
- มะเร็งตับระยะเริ่มต้น
- เพิ่มคุณภาพชีวิตผู้ป่วยมะเร็งตับระยะแพร่กระจาย
- ลดความปวดในผู้ป่วยมะเร็งกระดูกและไขสันหลัง

โรงพยาบาลเฉพาะทางมะเร็ง CAH มุ่งมั่น ในการให้การรักษาคนไข้มะเร็งด้วยมาตรฐานการรักษา เครื่องมือขั้นสูงและทีมแพทย์เฉพาะทาง เพื่อความสุขและคุณภาพชีวิตของคนไข้มะเร็งทุกคน

ที่มา • https://www.uclahealth.org/radonc/faqs-sbrt#differs
• https://www.chulacancer.net/patient-knowledge-inner.php?gid=152
• https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/sbrt/pyc-20446794
• https://www.targetingcancer.com.au/radiation-therapy/ebrt/stereotactic-body-radiation-therapy-sbrt/
• https://www.mdanderson.org/treatment-options/stereotactic-body-radiation-therapy.html
Language »